• ۱۳۹۷ دوشنبه ۲۵ تير
  • اِلأِثنين ٣ ذو القعده ١٤٣٩
  • Monday, July 16, 2018
کلیدواژه: 47380
تاریخ انتشار:۱۳۹۶ چهارشنبه ۸ شهريور، ساعت 12:35
تاریخ بروزرسانی:۱۳۹۶/۶/۸
در زمان ترخیص ، درخصوص نحوه انجام طرح پیگیری به بیماران اطلاع رسانی می شود و در روزهای اول ، سوم و پنجم پس از ترخیص با بیماران تماس تلفنی برقرار می شود و اطلاعات پرسشنامه تکمیل می گردد

بررسی نتایج  پیگیری زایمانهای سال 94 بیمارستان حضرت ولیعصر(عج) شهرستان قائم شهر
سوسن زارع نژاد ، بهشته سوادکوهی ، مرضیه نبوی ، معصومه مرادیان ، ام سلمه علیزاده

چکیده:
زمینه و هدف: انجام پیگیری1 پس از ترخیص در بخش زنان و زایمان به منظور شناسایی مهمترین شکایات شایع بیماران پس از زایمان ، اعم از طبیعی2 و سزارین3 و مداخله جهت  کاهش این عوارض صورت می گیرد.در این مطالعه پرسشنامه های پیگیری زایمانهای سال 94 بخش زنان و زایمان مورد بررسی قرار گرفت.
روش:در زمان ترخیص ، درخصوص نحوه انجام طرح پیگیری به بیماران اطلاع رسانی می شود و در روزهای اول ، سوم و پنجم پس از ترخیص با بیماران تماس تلفنی برقرار می شود و اطلاعات پرسشنامه تکمیل می گردد.
یافته ها: نتایج بررسی پرسشنامه های پیگیری نشان می دهد مهمترین شکایات در بیمارانی که زایمان آنها به روش سزارین بوده است سردرد و درد گردن (25%) و پس از آن زخم و درد پستان(11%) می باشد.در بیمارانی که به روش زایمان طبیعی زایمان نموده اند عارضه شایع اول زخم و درد پستان(12%) و پس از آن درد ناحیه اپیزیوتومی(10%) بوده است.
کلید واژه ها:پیگیری ، زایمان ، زایمان سزارین ، زایمان طبیعی


1.Follow up
2.Normal Vaginal Delivery
3.Caesarean section
پیگیری
طرح پیگیری مادر و نوزاد پس از ترخیص از سال 89 در بخش زنان و زایمان بیمارستان حضرت ولیعصر( عج) قائمشهر اجرا می شود.در این طرح  در زمان ترخیص ، درخصوص نحوه انجام طرح پیگیری به بیماران اطلاع رسانی می شود و در روزهای اول ، سوم و پنجم پس از ترخیص با بیماران تماس تلفنی برقرار و اطلاعات پرسشنامه تکمیل می گردد.فرد مصاحبه کننده ضمن تکمیل پرسشنامه ، جویای مشکلات مادر و نوزاد  می گردد و راهنمایی های لازم را به مادر ارائه می نماید.درصورتی که لازم باشد مادر به مرکز درمانی ارجاع می گردد. در این پژوهش نتایج حاصل از پیگیری پس از ترخیص سال 1394 مورد بررسی قرار گرفت .


سردرد پس از بی حسی نخاعی
عمده سزارین های انجام شده سال 94 در بیمارستان حضرت ولیعصر(عج) به روش بی حسی نخاعی1 بوده است.در این نوع بی حسی با تزریق محلول بی حس کننده موضعی به داخل مایع مغزی نخاعی که در داخل فضای زیر عنکبوتیه2 (داخل نخاعی3) قرار دارد انجام می شود.
یکی از عوراض نسبتاً شایع بی حسی نخاعی، سردرد پس از ســـــوراخ شــــــدن پــــــرده ســــــخت شــــــامه1 (PDPH)می باشـد.سـردرد معمـولا طی سه روز اول پس از انجام بیحسی نخاعی ایجاد شده و 66 درصد موارد در 48 ساعت اول بروزمی نماید  . سردرد پـس از پارگی سخت شامه سردردی وضعیتی است کـه بـا ایـستادن بدتر و با دراز کشیدن بهترمـیشـود. شـیوع آن در جـوانهـا و افراد قد بلند بیشتر است. با افزایش قطر سوزن مـورد اسـتفاده و تعداد دفعات تلاش برای انجام بی حسی نخاعی، احتمال وقـوع این سردرد بیشتر می شود. معمولاً سردرد در ناحیه پس سری احساس شده و به گردن، جلوی سر و پشت چشمها نیز می توانـد گـسترش یابـد. علائـم دیگری همچون تهوع، اختلال بینایی و گاه کاهش شنوایی نیز رخ مـیدهـد.(3)
مکانیسم احتمالی این عارضه به دلیل از دست دادن مایع مغزی –نخاعی بوده که منجر به بروز کشش و فشار روی اجزای درون مغز و گشادی عروق می گردد.(4)

1.Spinal
2. Subarachnoid
3. Intrathecal
4.Post dural puncture headache
اگرچه سردرد عمدتا یک مساله موقت است اما از دست رفتن CSF ممکن است ندرتا سبب موربیدیتی قابل توجه به علت جابجایی کودال مغز شده که این قضیه می تواند منجر به پارگی وریدهای پل زننده و ایجاد هماتوم ساب دورال گردد.در صورتی که PDPH پیشرونده باشد یا حالت مقاوم داشته باشد یا جزء وضعیتی خود را از دست بدهد باید سبب نگرانی گردد.
ریسک فاکتورها: سن یکی از مهم ترین فاکتورهای اثر گذار بر بروز PDPH است.سابقه قبلی PDPH بیمار را در معرض ریسک بالاتر از لحاظ ایجاد عارضه بعد از انجام بی حسی نخاعی قرار می دهد. میزان بروز PDPH به طور مستقیم با قطر سوزن سوراخ کننده دورا تغییر می کند.با این حال فایده سوزن کوچک تر از لحاظ PDPH باید در برابر چالش های تکنیکی پیش رو سنجیده شود.استفاده رایج از سوزن های 24 و 25 تعادلی بین این دو ملاحظه برقرار می کند.شکل سوراخ ایجاد شده توسط سوزن به از دست رفتن CSF اثر داشته که این امر منجر به تهیه و گسترش سوزن های نوک مدادی شد،که به نظر سبب از هم فاصله گرفتن فیبرهای دورال و آراکنوئید  شده که این امر سبب پارگی کمتر و سوراخ کمتر برای یک قطر سوزن معین می گردد. (1)
درد باعث پاسخ های سایکولوژیک نامطلوب از جمله: اضطراب، غمگینی، ایجاد روحیه پرخاشگری، بی خوابی و عدم ایجاد ارتباط منطقی باپزشک، پرستار و احیاناً با نوزاد می شود. همچنین موجب کاهش فوران شیر مادر و کاهش تحمل وی برای شیر دادن به نوزاد می گردد.  همچنین سردرد ممکن است عاملی برای تأخیر در ترخیص مادر از بیمارستان باشد ، لذا مطالعه در مورد روش های جدید درمان و راههای پیشگیری از  سردرد، الزامی به نظر می رسد(3).

اقدامات درمانی و پیشگیری  از PDPH:
امروزه، کاربرد داروهای گیاهی به عنوان درمان جایگزین، در اکثر سیستم های درمانی دنیا مطرح است. طب مکمل به عنوان مداخله برای بسیاری از تشخیص های پرستاری به کار می رود، لذا پرستاران می توانند جهت بهبود نشانه های بیماری از درمان مکمل استفاده کنند.
از طرفی، امروزه استفاده از طب مکمل و سنتی، روزبه روز با اقبال بیشتر مردم مواجه است طب سنتی و گیاهان دارویی در منابع مختلف، از خواص قهوه در تسکین درد و رفع سردردهای میگرنی نام برده است.. قهوه از نظر ترکیبات شیمیایى دارای  آب، چربی، کربوهیدرات، سلولز، مواد معدنی و کافئین است و دارای خواص متعددی من جمله تب بر، آرام بخش، مُسکن درد، رفع سردرهای میگرنی و خستگی، محرک مغز و مؤثر در درمان سرفه و سوختگی می باشد،از جمله اثرات دیگر، می توان به تأثیرات مثبت آن بر هوشیاری، تغییرات رفتاری، تغییرات نورولوژیکی بیش فعالی در نوزادان، آلزایمر، پارکینسون و اختلالات متابولیکی، عملکرد کبد و گنادها اشاره کرد. مصرف قهوه بر گروه های مختلف سنی از کودک تا سالمند و با طیف وسیعی از اثرات سودمند بر سلامتی همراه است.(3)
مصرف مسکن های غیر اپیوییدی ، کاهش تحریکات شنوایی و بینایی محیطی مصرف کافئین 300 میلیگرم خوراکی یا 500 میلیگرم در یک لیتر سرم در عرض 1 یا 2 ساعت می باشد . در صورت عدم پاسخ به ادامه  درمان ، تنها راه باقی مانده ، تزریق خون به صورت اپیدورال است که به نظر می رسد هیچکدام درمان ایده آلی نمی باشند. (4)
در تحقیق انجام شده توسط دکتر سید ابراهیم صادقی و همکاران ، تزر یق داخل ور یدی آمینوفیلین به 5/1میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن در بیماران سزار ین به روش بی حسی نخاعی انتخابی باعث کاهش معنا دار سردرد می گردد در مطالعه  Schwalbe   تاثیر استفاده از تئوفیلین در درمان و نه پیشگیری از سردرد پس از سوراخ شدگی سخت شامه مشخص گردید .
در مطالعهYücel اثر مثبت تئوفیلین بر کاهش مشخص سردرد گزارش شد . دراین مطالعه استفاده از تئوفیلین خوراکی در یازده بیمار که پس  از سوراخ شدن سخت شامه دچار سردرد مشخص شده بودند ؛باعث کاهش واضح این سردرد در شش نفر از این بیماران درمقایسه با پنج بیمار دیگر که پلاسبو گرفته بودند ؛ شد . در مطالعه
Scavone  از تزریق خون فرد به ناحیه اپیدورال به منظور پیشگیری از وقوع PDPH استفاده شد که باعث کاهش سردرد نگردید؛ اما سبب کاهش مدت زمان سردرد شد. در مطالعه دیگری استفاده از 500 میلی گرم کافئین بنزوات سدیم به صورت درون رگی باعث بهبود سردرد در 85 درصد از بیماران گردید . در حالی که تنها 145 نفر از افراد دریافت کننده دارونما بهبود پیدا یافتند. نتایج حاصله از مطالعه  Hakim نشان داد که تجویز داروی مترژین خوراکی با دز 25/0 میلی گرم سه بار در روز سبب بهبود PDPH به مدت 48 ساعت در 25 بیمار مبتلا به سردرد در 24 نفر از آنان شد و تنها یک نفر به تزریق خون به فضای اپیدورال نیاز داشت. مطالعه Halker نیز تاثیر تجویز کافئین درون رگی در پیشگیری ازPDPH   را نشان داد؛ ازاگرچه در آن مطالعه حجم نمونه کم بود. در مطالعه  Janssens شدت سردرد بلافاصله پس از دریافت دارو، 4 و 24 ساعت بعد از پانکچر لومبار براساس معیار سنجش بصری درد (Visual analogue pain scale)در دو گروه دریافت کننده کافئین و دارونما با هم مقایسه شدند که نشان دهنده اختلاف معنی دار از نظر شدت سردرد در این دو گروه بود و مشخص گردید که استفاده از کافئین خوراکی باعث بهبود PDPH هرچند به طور موقت می گردد . Blaha نشان داد که کافئین موجب کاهش جریان خون مغزی شده و می توان از آن در مواردی که برخی بیماران دچار اتساع عروق مغزی مرضی شده اند؛ استفاده نمود.مطالعات انجام شده در خصوص استفاده از آمینوفیلین درون رگی به مقدار 5-6 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بیمار به فواصل20 دقیقه ای یا تجویزتئوفیلین خوراکی با دوز300 میلی گرم هر6-8 ساعت تا90 درصد در درمان این نوع سردرد موثر بوده است .این مطالعات مؤید تاثیر مشتقات متیل گزانتین ها در کاهش شدت سردرد ناشی از بی حسی نخاعی می باشد . در مطالعه Ufuk Ergün  تزریق داخل وریدی تئوفیلین موجب کاهش شدت  PDPH  گردید و پیشنهاد استفاده از تئوفیلین قبل از انجام بی حسی نخاعی در  ماران با سابقه قبلی PDPH مطرح شد.(1)

بحث:
با توجه به میزان بروز 25% سردرد پس از بی حسی نخاعی در بیماران سزارین شده بیمارستان در سال 94 ، پیشنهاد می گردد کارگروهی متشکل از متخصصین بیهوشی ، زنان و کادر پرستاری جهت تدوین پروتکل مشخصی جهت کاهش آمار فوق تشکیل گردد و 6 ماه پس از اقدامات مداخله ای تدوین شده مجددا آمار سردرد پس از بی حسی نخاعی پایش گردد.
در ضمن در آینده پژوهشهای به شرح زیر از نتایج طر پیگیری پس از ترخیص انجام خواهد شد:
1-بررسی رابطه میزان بروز سردردهای پس از بی حسی نخاعی در بیماران سزارین شده سال94 با سن بیمار
2-بررسی میزان رابطه بروز سردردهای پس از بی حسی نخاعی در بیماران سزارین شده سال94 با زایمان اول یا دوم بیمار
3-بررسی شایعترین مشکلات نوزادان پس از تولد
4-بررسی رابطه میزان بروز ایکتر در نوزاد با گروه خونی مادر و نوزاد


منابع فارسی:
1-اصول بیهوشی میلر2011.
2-صادقی سید ابراهیم و همکاران. اثر تک دوز آمینوفیلین داخل وریدی در پیشگیری از سردرد در بیماران تحت بی حسی نخاعی. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان ، پاییز ۱۳۸۹
3- عشقی زاده مریم و همکاران . تأثیر مصرف قهوه بر سردرد ناشی از بی حسی نخاعی در سزارین .مجله دانشگاه علوم پزشکی قم دوره نهم، شماره دوازدهم، اسفند 94
2- متقی کامران ، صفری فرهاد ، خدابنده لو لیلا ، سلیمی علیرضا . بررسی اثر دگزامتازون وریدی بر شیوع سردرد پس از آنستزی اسپاینال در عمل جراحی سزارین. فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 1 ،شماره 4 .1390
5-ناظمی سید حسین و همکاران .بروز سردرد بعد از بی حسی نخاعی در سزارین و عوامل مرتبط با آن.فصل نامه افق دانش1392

 


منابع انگلیسی:

1. Mine Genc  and Colleagues.  Caesarean Section with Spinal Anesthesia and Postspinal Headache.
American Journal of Obstetric & Gynecologic Research http://www.ivyunion.org/index.php/obstetric Vol 1 Article ID 20140583, 7 pages.2015
2. Anju Shah and Colleagues. Post Dural Puncture Headache in Caesarean
Section - A Comparative Study Using 25 G uincke, 27 G uincke And 27 G Whitacre Needle.Indian Anaesth.2002

آپارات سراسری - استان ها سروش سراسری - استانها
اظهار نظرات | 0 نظر
captcha
هفته تامین اجتماعی 19 الی 25 تیر ماه را به بیمه شدگان، بازنشستگان و کارفرمایان محترم این سازمان تبریک عرض می نماییم.
Page Generated in 0/3661 sec